जर तुमच्याकडे १५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक जुनी कार असेल, तर तुमच्या मनात नक्कीच धाकधूक असेल. ‘माझी गाडी आता थेट भंगारात निघणार का?’ हा प्रश्न अनेकांना सतावतो आहे.
सध्या गुगलवर ’15 Years Old Car Scrap Policy’ किंवा ‘जुन्या कारचे नियम’ याबाबत मोठ्या प्रमाणावर सर्च केले जात आहे. कारण, सरकारच्या नव्या वाहन स्क्रॅपिंग धोरणामुळे (Vehicle Scrapping Policy) जुन्या गाड्यांचे नियम अत्यंत कडक झाले आहेत.
या बातमीत आपण RTO चे नवीन अपडेट्स, फिटनेस टेस्ट आणि तुमच्या गाडीच्या ‘रिसेल व्हॅल्यू’वर (Resale Value) होणारा थेट परिणाम अत्यंत सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत.
१५ वर्षे जुन्या वाहनांसाठी RTO चे नवीन नियम काय आहेत?
सर्वांत आधी एक गैरसमज दूर करा: गाडी १५ वर्षे जुनी झाली म्हणजे ती लगेच भंगारात (Scrap) काढली जात नाही.
पण, १५ वर्षांनंतर खाजगी कार (Private Vehicle) रस्त्यावर चालवण्यासाठी कायदेशीर प्रक्रियेतून जावे लागते. RTO च्या नवीन नियमांनुसार, १५ वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर गाडीची ‘ऑटोमेटेड फिटनेस टेस्ट’ (Automated Fitness Test) करणे आता अनिवार्य झाले आहे.
फिटनेस टेस्टचे (Fitness Test) पुढे काय परिणाम होतात?
- टेस्ट पास झाल्यास: जर तुमची कार फिटनेस टेस्टमध्ये पास झाली, तर त्या गाडीची नोंदणी (RC – Registration Certificate) पुढील ५ वर्षांसाठी रिन्यू केली जाते.
- टेस्ट फेल झाल्यास: जर कार फिटनेस टेस्टमध्ये नापास झाली, तर ती रस्त्यावर चालवण्यास अयोग्य (End of Life Vehicle) मानली जाते. अशा गाड्या तुम्हाला अधिकृत ‘स्क्रॅप सेंटर’मध्येच (Scrap Center) जमा कराव्या लागतात.
गाडीचे पासिंग रिन्यू (RC Renewal) करण्याचे गणित परवडते का?
१५ वर्षांनंतर गाडी पास झाली तरी, ग्राहकांना मोठा आर्थिक फटका बसतो. कारण सरकारने जुन्या गाड्यांवर निर्बंध आणण्यासाठी शुल्कात मोठी वाढ केली आहे.
- वाढीव नोंदणी शुल्क: जुन्या गाडीच्या RC नूतनीकरणासाठी आता आधीपेक्षा अनेक पटींनी जास्त पैसे मोजावे लागतात.
- ग्रीन टॅक्सचा (Green Tax) भुर्दंड: जुन्या गाड्यांमुळे प्रदूषण जास्त होते, त्यामुळे फिटनेस टेस्ट पास झाल्यानंतरही RTO कडून मोठा ‘ग्रीन टॅक्स’ वसूल केला जातो.
- इतर खर्च: जुन्या गाडीचा मेन्टेनन्स आणि सतत लागणारा दुरुस्तीचा खर्च पाहता, ती खिश्याला परवडत नाही.
तुमच्या गाडीच्या रिसेल व्हॅल्यूवर (Old Car Resale Value) झालेला मोठा परिणाम
वाहन स्क्रॅप पॉलिसी (Scrap Policy) लागू झाल्यापासून सेकंड हँड कार मार्केटमध्ये (Used Car Market) मोठे बदल झाले आहेत. याचा सर्वात मोठा फटका १५ वर्षांच्या जवळ आलेल्या गाड्यांना बसला आहे.
- १२ ते १३ वर्षे जुन्या गाड्यांच्या किंमती घसरल्या: जर तुमची गाडी १२-१३ वर्षे जुनी असेल, तर आता तिला मार्केटमध्ये चांगला भाव मिळत नाही.
- खरेदीदार मिळणे कठीण: १५ वर्षांच्या गाड्यांना फिटनेस टेस्ट आणि वाढीव टॅक्सचा खर्च असतो, हे आता ग्राहकांना माहीत झाले आहे. त्यामुळे जुनी गाडी घेण्यास कुणीही उत्सुक नसते.
- कवडीमोल भाव: जर गाडीने १५ वर्षे पूर्ण केली असतील आणि फिटनेस रिन्यू केलेली नसेल, तर अशा कारला मार्केटमध्ये केवळ ‘लोखंडाच्या भावाने’ (Scrap Rate) विकत घेतले जाते.
जुनी कार अधिकृतपणे स्क्रॅप (Scrapping Vehicle) करण्याचे मोठे फायदे
जर गाडीची अवस्था खराब असेल, तर हजारो रुपये खर्च करून ती रिन्यू करण्यापेक्षा ती ‘स्क्रॅप’ करणे अधिक फायद्याचे ठरते. नवीन अपडेट्सनुसार, सरकार यासाठी अनेक सवलती देत आहे:
१. ‘सर्टिफिकेट ऑफ डिपॉझिट’ (Certificate of Deposit)
अधिकृत केंद्रावर गाडी दिल्यास तुम्हाला हे प्रमाणपत्र मिळते. हे प्रमाणपत्र दाखवल्यास नवीन गाडी घेताना रजिस्ट्रेशन फी (नोंदणी शुल्क) पूर्णपणे माफ केली जाते.
२. रोड टॅक्समध्ये (Road Tax) घसघशीत सूट
नवीन खाजगी गाडी खरेदी करताना राज्य सरकारकडून रोड टॅक्समध्ये २५ टक्क्यांपर्यंत सवलत दिली जाते. हा एक मोठा आर्थिक फायदा आहे.
३. कार कंपन्यांकडून अतिरिक्त डिस्काउंट
अनेक नवीन कार उत्पादक कंपन्या ‘स्क्रॅपिंग प्रमाणपत्र’ घेऊन येणाऱ्या ग्राहकांना नवीन कारवर ५% पर्यंत विशेष सवलत (Discount) देतात. तसेच जुन्या गाडीची ‘स्क्रॅप व्हॅल्यू’ म्हणूनही तुम्हाला रोख रक्कम मिळते.
थोडक्यात सांगायचे तर: गुगलवर जुन्या गाड्यांबाबत रोज नवनवीन नियम सर्च केले जातात. मात्र, १५ वर्षे जुन्या गाडीवर मोठा खर्च करून ती जीवघेणी बनवण्यापेक्षा, सरकारी सवलतींचा फायदा घेऊन नवीन, सुरक्षित आणि मायलेज देणारी गाडी घेणे हाच आजच्या घडीला सर्वात स्मार्ट निर्णय आहे.