नवीन कार खरेदी करताना आजकाल ‘ADAS’ (Advanced Driver Assistance Systems) या शब्दाची सर्वाधिक चर्चा होते. पण, गुगलवर सर्वात जास्त विचारला जाणारा प्रश्न म्हणजे- “भारतासारख्या ट्रॅफिक असलेल्या देशात ADAS फीचर वाली कार घ्यावी की नाही?”
अनेकांना वाटते की हे केवळ एक ‘मार्केटिंग गिमिक’ आहे. पण, २०२६ च्या नवीन अपडेट्सनुसार तंत्रज्ञानात मोठे बदल झाले आहेत. चला तर मग, कोणत्याही तांत्रिक जंजाळात न अडकता, अगदी सोप्या भाषेत ADAS चे खरे फायदे आणि तोटे समजून घेऊया.
कारमधील ADAS फीचर म्हणजे नक्की काय? (ADAS Meaning in Marathi)
थोडक्यात सांगायचे तर, ADAS म्हणजे कारला मिळालेले ‘स्मार्ट डोळे आणि मेंदू’. गाडी चालवताना ड्रायव्हरचे लक्ष विचलित झाल्यास, अपघात टाळण्यासाठी कार स्वतःहून काही निर्णय घेते.
यासाठी कारच्या चारही बाजूंना कॅमेरे आणि रडार (Sensors) बसवलेले असतात. हे सेन्सर्स रस्त्यावरील गाड्या, पादचारी आणि लेन (पांढरे पट्टे) ओळखून गाडीला सुरक्षित ठेवतात.
भारतीय रस्त्यांवर ADAS चे सर्वात उपयुक्त आणि जीव वाचवणारे फीचर्स
शहरातील गर्दीत हे तंत्रज्ञान थोडे मागे पडत असले, तरी हायवेवर (महामार्गावर) हे अक्षरशः प्राणरक्षक ठरते. ADAS Safety Features मधील हे काही सर्वात महत्त्वाचे पर्याय आहेत:
१. ऑटोमॅटिक इमर्जन्सी ब्रेकिंग (AEB)
तुम्ही हायवेवर वेगात आहात आणि पुढच्या गाडीने अचानक ब्रेक मारला. अशा वेळी तुमचे लक्ष नसले, तरी ADAS सिस्टीम धोका ओळखून कारला आपोआप ‘हार्ड ब्रेक’ लावते आणि मोठा अपघात टळतो.
२. ब्लाईंड स्पॉट मॉनिटरिंग (Blind Spot Warning)
आपल्याकडे अनेक दुचाकीस्वार कारच्या मागून अचानक ‘कट’ मारून पुढे येतात. जे आरशात (Rear view mirror) दिसत नाहीत. हे फीचर बाजूने येणाऱ्या वाहनांची आधीच वॉर्निंग देते.
३. रिअर क्रॉस-ट्रॅफिक अलर्ट
पार्किंगमधून कार रिव्हर्स घेताना, पाठीमागून अचानक एखादी गाडी किंवा लहान मूल आल्यास कार स्वतःहून थांबते.
ADAS सिस्टीम भारतीय ट्रॅफिकमध्ये फेल का होते?
अमेरिकेतील शिस्तबद्ध ट्रॅफिकसाठी बनवलेले हे तंत्रज्ञान भारतात १००% यशस्वी न होण्याची काही ठळक कारणे आहेत:
- अस्पष्ट लेन मार्किंग (पुसट पांढरे पट्टे): ADAS चे कॅमेरे रस्त्यावरील पांढरे पट्टे वाचून चालतात. पण आपल्याकडे अनेक रस्त्यांवर हे पट्टे नसतात. त्यामुळे सिस्टीम गोंधळते.
- अचानक मध्ये येणारी वाहने आणि जनावरे: भारतीय रस्त्यांवर अचानक मध्ये येणारी भटकी कुत्री, जनावरे किंवा राँग साईडने येणारी वाहने यामुळे ADAS सिस्टीम वारंवार ‘इमर्जन्सी ब्रेक’ लावते.
- लेन कीप असिस्टचा (Lane Keep Assist) त्रास: शहरात खड्डा वाचवण्यासाठी आपण गाडी थोडी वळवली, तरी स्टिअरिंग पुन्हा गाडीला मूळ जागी ओढण्याचा प्रयत्न करते. शहरातील गर्दीत हे खूप धोकादायक ठरू शकते.
२०२६ मधील नवीन ADAS अपडेट्स: आता सिस्टीम झाली अधिक स्मार्ट!
जर तुम्ही २०२६ मध्ये नवीन कार घेण्याचा विचार करत असाल, तर एक मोठी अपडेट जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
सुरुवातीला भारतात आलेल्या कारमध्ये केवळ ‘कॅमेरा बेस्ड’ ADAS होते, जे रात्री किंवा पावसात काम करत नसे. पण आता टाटा, महिंद्रा आणि ह्युंदाई सारख्या कंपन्यांनी त्यांच्या नवीन मॉडेल्समध्ये ‘रडार-कॅमेरा फ्युजन’ (Radar+Camera Fusion) तंत्रज्ञान दिले आहे. यामुळे दाट धुके, मुसळधार पाऊस आणि रात्रीच्या अंधारातही ADAS पूर्वीपेक्षा अधिक अचूकपणे काम करते.
अंतिम निर्णय: भारतात ADAS कार घ्यावी की नाही?
थेट उत्तर: जर तुमचा ६० ते ७० टक्के प्रवास हायवेवर (समृद्धी महामार्ग, एक्सप्रेस वे) होत असेल, तर ADAS लेव्हल २ (ADAS Level 2 Cars) असलेली कार नक्की घ्या. हा तुमच्या सुरक्षिततेसाठी केलेला सर्वोत्तम खर्च ठरेल.
पण, जर तुम्ही फक्त शहरातील ट्रॅफिकमध्ये (बंपर-टू-बंपर ट्रॅफिक) गाडी चालवणार असाल, तर ADAS साठी जास्तीचे पैसे मोजणे हा पैशांचा अपव्यय ठरू शकतो. कारण शहरात तुम्हाला ‘लेन असिस्ट’ आणि ‘ऑटो ब्रेकिंग’ सारखे फीचर्स सतत बंद (Off) ठेवावे लागतील.